Meditatie

Het boeddhisme staat bekend als het pad dat wegvoert van lijden, ontevredenheid en pijn (dukkha genoemd) en leidt naar een levenshouding van liefdevolle aandacht voor de wereld waarin we leven. Het is een pad van dagelijkse beoefening. Het geeft ons praktische technieken die ons helpen om een bevredigender leven te leiden en waarin we meer beschikbaar kunnen zijn voor de ander. Een belangrijk onderdeel van het pad is de beoefening van meditatie.

Het programma dat we aanbieden vindt zijn basis in meditatie. Iedere avond mediteren we met elkaar en er wordt regelmatig aandacht besteed aan hoe het met onze meditatie gaat (meditatie-interviews).  De twee meditaties die we als basis gebruiken zijn zo’n 2500 jaar oud, onderwezen door de Boeddha. Deze zijn het gewaarzijn van de ademhaling en de metta bhavana (het ontwikkelen van liefdevolle vriendelijkheid). Deze twee meditaties vormen een sterke basis wanneer ze samen beoefend worden. We raken losser van onze zelfgerichte neigingen en zijn meer in staat om vanuit de kwaliteiten liefdevolle aandacht en vriendelijkheid in ons werk, gezin en de samenleving te staan. Door middel van het creëren van een punt van verstilling in ons leven ontdekken we wie we zijn, los van alle drukte in ons hoofd, het drukke leven dat we wellicht leven.
daibutsubigbuddhahands250x187

De handen van Amitabha, de boeddha van meditatie

Het gewaarzijn van de ademhaling

Gewaarzijn is een heldere en verruimende geesteshouding. Soms wordt er gezegd dat een geconcentreerde geest een gelukkige geest is en dat deze gelukkig geconcentreerde geest een ontspannen soort concentratie heeft. Dit is gewaarzijn. In meditatie ontwikkelen we deze staat bewust zodat we dit ook meer en meer in het dagelijks leven kunnen toepassen. In het dagelijks leven kun je vanuit dit gewaarzijn je bezigheden met meer aandacht volbrengen, wat een grotere voldoening geeft. Als we beginnen met meditatie zul je veelal gaan bemerken dat we zelden een ontspannen rustige geest hebben, er zijn voortdurend gedachten, vaak meerdere door elkaar. In het gewaarzijn van de adem gaan we oefenen om de kwaliteit van gewaarzijn te ontwikkelen door middel van concentratie op de adem. In deze meditatie hoeven we ons maar met een ding bezig te houden; het volgen van de adem. Door het oefenen van concentratie leer je met meer aandacht in het huidige moment te zijn, zonder dat daar iets aan veranderd hoeft te worden.

De metta bhavana

In deze meditatie staat het ontwikkelen van positieve emoties centraal. Metta betekent universele liefdevolle vriendelijkheid. Het is een vriendelijkheid die van binnenuit komt; niet afhankelijk van condities, niet afhankelijk van wie er voor je staat. De Boeddha was bekend om zijn onbegrensde vriendelijkheid voor alle levende wezens. Om te beginnen oefenen we in het vriendelijk zijn naar onszelf. Als er geen vriendelijkheid naar onszelf is, kunnen we dit ook niet uitdragen naar anderen. In de daaropvolgende stadia van de meditatie wens je het goede aan een goede vriend(-in), een neutraal persoon en een persoon met wie je moeite hebt, steeds weer vanuit het gevoel van vriendelijkheid naar jezelf. Hierin is de oefening om belangeloze vriendelijkheid te ontwikkelen, het is niet relevant of je er iets voor terugkrijgt. Deze meditatie betekent niet dat we alles goedvinden, het is een oefening in het leren zien van het menselijke van onze medemens.

Een bekend verhaaltje uit de boeddhistische traditie verhaalt van een koning die een monnik uitnodigde om over de Dharma te praten. De monnik vertelde: “Ontwikkel het goede, laat het kwade en zuiver het hart.” De koning was teleurgesteld over deze, wel zeer korte, uiteenzetting. Hij verwachtte een lang betoog. De monnik antwoordde hierop: “Een kind van vijf jaar oud kan het begrijpen, maar een volwassene van 80 jaar kan het nog niet in praktijk brengen.
In de metta bhavana proberen we onze goede en positieve intenties naar onszelf en anderen te ontwikkelen, en de negatieve gedachten en handelingen te laten. Daarmee “zuiveren” we ons hart, worden we een vreedzamer en vriendelijker mens.